Kuzey Kıbrıs’ın su ihtiyacını uzun vadede güvence altına almayı amaçlayan projede çalışmalar sürüyor. Mesarya Ovası Sulama Ana İsale Hattı, tarımsal üretimi doğrudan etkileyecek yatırımların merkezinde bulunuyor.
Mesarya Ovası nedir, nerede bulunur?
Mesarya Ovası, Kıbrıs’ın en büyük ovasıdır; kuzeyde Beşparmak (Girne) Dağları ile güneyde Trodos Dağları arasında, batıda başkent Lefkoşa’dan doğuda Gazimağusa körfezine uzanan geniş iç düzlüktür. Yaklaşık 1.000 kilometrekarelik alanıyla adanın tarımsal kalbini oluşturur.
Yıl boyu süren kuraklık ve düşük yağış nedeniyle ova ağırlıklı olarak tahıl üretimine dayanır; bu verimli düzlük tarih boyunca “Kıbrıs’ın ekmek sepeti” olarak anılmıştır. Suya erişimin sınırlı olması bölgedeki üretimi doğrudan belirleyen en önemli etkendir — sulama yatırımlarını bu denli kritik kılan da budur.
Projenin ölçeği
Yatırımın kapsamı, ada ölçeğine göre oldukça büyük:
- 870 kilometre isale hattı
- 49 depolama ve terfi istasyonu
- 529 kilometre içme suyu dağıtım hattı
- Günlük 200 bin metreküp kapasiteli içme suyu arıtma tesisi
Neden bu kadar kritik?
KKTC’de toplam tarım arazisinin yaklaşık yüzde 66’sı işlenebilir durumda; ancak bunun yalnızca yüzde 7,7’si sulanabiliyor. Yıl boyunca yeterli olmayan yağış, suyu adanın en kıt kaynağı haline getiriyor.
Sulanabilir arazi oranının düşüklüğü, üreticinin ürün seçimini ve verimini doğrudan sınırlıyor. Sulama hattının devreye girmesiyle bu oranın yükselmesi hedefleniyor.
50 yıllık su hedefi
Yetkililer, adanın 50 yıllık su ihtiyacını karşılayacak yatırımların hayata geçirildiğini belirtiyor. Türkiye’den su getiren hat ile birlikte düşünüldüğünde proje, dağıtım ve depolama ayağını tamamlayan halka konumunda.
Suyun adaya ulaşması tek başına yeterli olmuyor; iletim, depolama ve arıtma altyapısı olmadan kaynağın tarıma ve haneye ulaşması mümkün değil.
Tarım için ne değişecek?
Düzenli sulama imkânı, üreticinin yağışa bağımlılığını azaltıyor ve ürün deseninde çeşitlenmeye imkân veriyor. Bu da kuraklık yıllarındaki üretim kaybını sınırlayabiliyor.
Projenin tamamlanma takvimi ve etaplar, ilgili bakanlıkların saha incelemeleriyle birlikte kamuoyuna duyuruluyor.
